Uitkomsten pilots Verantwoord op weg bekend

In het afgelopen jaar hebben de lijn 50 gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem en Vaals uitvoering gegeven aan drie moties over verkeersoverlast en de verkeersleefbaarheid in het Heuvelland.

Geplaatst op vrijdag 4 maart 2022

De drie gemeenteraden hebben in juli 2021 groen licht gegeven voor een uitvoeringsagenda. Hierin staan duurzame maatregelen tot 2030 voor een totaalaanpak van (verkeers)leefbaarheid, natuur en economische vitaliteit. En pilots voor de korte termijn. De ervaringen en de effecten van de eerste vier pilots zijn nu bekend. Het evaluatierapport is begin februari vastgesteld door de colleges van de drie gemeenten.  

De eerste vier pilots kwamen voort uit het participatietraject van Verantwoord op weg. Deze pilots waren in Beutenaken (Gulpen-Wittem), Terziet (Gulpen-Wittem), op de Epenerbaan (Vaals) en Viergrenzenweg (Vaals). Het doel was het verminderen van verkeersoverlast, het verbeteren van verkeersleefbaarheid en het vergroten van de verkeersveiligheid. De pilots zijn uitgevoerd tussen 1 augustus en 1 november 2021.

Evaluatie pilots

De ervaringen en de effecten van de eerste pilots zijn geanalyseerd op basis van bevindingen van politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), een enquête onder inwoners en betrokken weggebruikers, ontvangen mails, brieven en telefoontjes, inloopbijeenkomsten en verkeersmetingen.

De evaluatie laat zien dat verkeersleefbaarheid zeer actueel is. Het onderwerp is complex, leeft erg onder de bevolking en is emotioneel beladen. De pilots hebben waardevolle inzichten opgeleverd, maar verminderen de verkeersoverlast te weinig. Handhaving is niet de enige en ultieme oplossing. Handhaving is het sluitstuk van een pakket aan maatregelen die zorgen voor spreiding van het verkeer en gewenst gedrag.

Pilots deels omgezet in definitieve maatregelen

De pilots in Terziet en de Viergrenzenweg worden omgezet in definitieve maatregelen. Hierbij worden de aandachtspunten uit de pilots meegenomen.

De pilots in Euverem en op de Epenerbaan kunnen maatschappelijk gezien op te weinig draagvlak rekenen. Deze pilots worden in de huidige vorm niet voortgezet. Gemeenten kunnen zelf de afweging maken om de pilots op een andere manier op te pakken.

Toelichting per pilot 

Terziet (Gulpen-Wittem): Terziet (Gulpen-Wittem) was gesloten voor gemotoriseerd verkeer met uitzondering van bestemmingsverkeer.

Van inwoners of omwonende zijn weinig negatieve reacties ontvangen. De afsluiting leverde bij handhaving geen onwerkbare discussies op. Het college van Gulpen-Wittem heeft besloten om de pilot uit te werken tot een definitieve maatregel. Er wordt onderzocht of de Kuttingerweg (verbinding naar Plombières/ Sippenaeken) ook afgesloten kan worden voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. Hierdoor wordt het hele gebied meer autoluw.

Viergrenzenweg (Vaals): Op de Viergrenzenweg in Vaals werden fietsers, voor hun eigen veiligheid en die van voetgangers, auto’s en bussen, met extra attentieborden via een alternatieve route naar het centrum geleid.

Uit waarnemingen van boa’s blijkt dat vooral de inwoners zich niet aan de regels houden. Hierdoor ontstaan onveilige situaties. Bewoners hebben extra ideeën voorgesteld voor het verbeteren van de straatinrichting. Het college van Vaals heeft besloten om de pilot uit te werken tot een definitieve maatregel. Er wordt onderzocht de suggesties van inwoners toegepast kunnen worden. Ook wordt bekeken op welke manier inwoners aangesproken kunnen worden op onveilig rijgedrag.

Euverem-Beutenaken (Gulpen-Wittem): Euverem-Beutenaken (Gulpen-Wittem) was gesloten voor gemotoriseerd verkeer met uitzondering van bestemmingsverkeer.

Handhaving was bij deze pilot erg lastig. Het verkeer op de Slenakerweg is tijdens de pilot licht afgenomen. Het heeft zich verplaatst naar onder andere de Reijmerstokkerdorpsstraat. De toename heeft niet geleid tot een overbelasting van de alternatieve routes. Het ontwerp en de inrichting van de straat zijn geschikt voor meer verkeer. Officieel is de N595 en N278 de doorgaande route. Inwoners geven vaak de voorkeur aan de Slenakerweg. Deze weg wordt als veiligere weg ervaren.

Een groep bewoners uit Slenaken voelde zich gedupeerd. In een petitie lieten zij weten dat zij zich afgesloten van de buitenwereld voelden. Ook zijn er initiatiefgroepen met verschillende belangen. Sommige groepen van bewoners zijn van mening dat zij in hun leefomgeving geconfronteerd worden met toeristische ontwikkelingen in de kern Euverem. Ze ervaren last van het toeristisch recreatief verkeer in hun dorp. Ze willen maatregelen in Slenaken. Samen met de gemeente Gulpen-Wittem gaan bewoners bekijken welke maatregelen geschikt zijn voor verkeer dat overlast veroorzaakt.

Epenerbaan (Vaals): De Epenerbaan was op zaterdag en zondag tussen 9.00 en 21.00 uur afgesloten voor motoren.

Het verbod was goed te handhaven. Tijdens de pilot is extra handhaving ingekocht en georganiseerd (boa’s). De reguliere politiecapaciteit is ontoereikend om structureel deze maatregel te kunnen handhaven. De afsluitingsmaatregel bleek het gedrag van motorrijders die te hard rijden en de geluidnormen overtreffen niet te beïnvloeden. Motorrijders voelden zich gediscrimineerd. Zij reden op eenzelfde manier door de omliggende kernen van Epen en Vijlen. De indruk bestaat dat de afsluitingsmaatregel en het handhaven daarop onderling negativisme juist heeft aangewakkerd.

Vooruitblik 2022

Het projectteam is bezig met de voorbereidingen voor de volgende activiteiten uit de uitvoeringsagenda. In 2022 wordt onder andere gestart met Regioregie. Hiermee wordt in drukkere periodes en op topdagen overlast van verkeer vermindert. Regioregio stuurt reizigersstromen. Het zorgt ervoor dat het regionale wegennet beschikbaar blijft.

De stuurgroep en de drie colleges hebben besloten om de volgende maanden de tijd te nemen om de projectorganisatie door te ontwikkelen zodat het uitvoeringsprogramma en participatietraject met belanghebbenden krachtig opgepakt kan worden.

In de gemeenten Gulpen-Wittem en Vaals wordt halverwege 2022 een raadsvoorstel behandeld. Hierin wordt gevraagd om de benodigde middelen en capaciteit voor het tweede helft van 2022 beschikbaar te stellen.

Meer informatie

Meer informatie en het volledige evaluatierapport.