Lees de laatste updates over het coronavirus en de maatregelen in de gemeente Vaals  >

Een voedselbos: ook voor Vaals een duurzaam alternatief?


De Klimaattafel Vaals bestaat uit een groep inwoners die de mogelijkheden onderzoekt om onze gemeente duurzamer te maken.

Geplaatst op vrijdag 2 oktober 2020

Lagen van een voedselbosDe Klimaattafel Vaals bestond al voordat de visie Vaals Verbind(t) werd ontwikkeld, maar kwam naar voren bij een inventarisatie van al bestaande initiatieven die passen onder de kapstok van Vaals Verbind(t). Onlangs organiseerden Erik Rietjens en Roy Krout van de Klimaattafel Vaals een excursie naar het voedselbos Ketelbroek in Groesbeek (Gelderland). De Klimaattafel Vaals doet verslag.

Een groep van 15 deelnemers bestaande uit geïnteresseerde ondernemers, raadsleden en inwoners ging op 23 september op weg met de vraag: zou een voedselbos ook voor Vaals interessant kunnen zijn?

Een voedselbos is een vorm van circulaire landbouw, waarbij natuur en duurzame voedselproductie samen gaan in één ecosysteem. Een voedselbos is door mensen ontworpen naar het voorbeeld van een natuurlijk bos, met een hoge diversiteit aan meerjarige en/of houtige soorten, waarvan delen (vruchten, zaden, bladeren, stengels etc.) voor de mens als voedsel dienen. Anders dan in de landbouw wordt er in een voedselbos niet met één laag – de akker – gewerkt maar ook met de lagen daarboven (zie afbeelding).

De landbouw in Nederland is op dit moment zo ingericht dat akkers met één gewas worden beplant. In vergelijking met die akkers heeft een voedselbos een paar belangrijke voordelen:

  • Het aantal soorten planten, insecten en dieren is hoger;
  • Bemesting, bestrijdingsmiddelen en machines voor onderhoud zijn niet nodig;
  • De bodem is vruchtbaarder met een rijkere samenstelling aan mineralen en micro-organismen;
  • Het kan beter tegen extreme weersomstandigheden (zowel in droge als natte perioden);
  • Het resulteert in een grotere, langjarige binding van CO2 in bodem en planten.

Excursie VoedselbosOnder de inspirerende leiding van Wouter van Eck (bioloog en beheerder van Ketelbroek) kregen we ’s ochtends een presentatie en ’s middags een rondleiding in het voedselbos. Het voedselbos Ketelbroek is 2,2 hectare groot en werd in 2001 aangekocht. Het was vroeger een akker waar snijmais op werd verbouwd, maar is in de loop der jaren uitgegroeid tot een volwaardig voedselbos. De producten van het voedselbos Ketelbroek worden afgenomen door regionale restaurants en supermarkten. Bij de excursiedeelnemers maakten met name de vele verschillende soorten gewassen en de voedselopbrengst van Ketelbroek veel indruk.

De resultaten in Ketelbroek hebben geleid tot de opzet van een veel groter voedselbos van meer dan 20 hectare in Schijndel (Noord-Brabant). Doel van het project is om te laten zien dat de voedselproductie en het voedseltransport zo efficiënt kan, dat het voor een boer financieel interessant is.

Is hiermee voedselbosbouw dé oplossing is voor productie van voedselgewassen? Misschien voor een deel, maar niet voor alles. Er zal behoefte blijven aan het telen van 1-jaars gewassen (zoals graan en aardappels) waar een voedselbos niet geschikt voor is. Daarnaast vraagt een voedselbos specifieke kennis en investeringen die (nog) niet breed beschikbaar zijn.

Aan het einde van de dag gingen alle deelnemers aan de excursie geïnspireerd naar huis met veel stof tot nadenken. De Klimaattafel Vaals is gesterkt in haar overtuiging dat een voedselbos ook voor de gemeente Vaals een interessant alternatief is, passend bij haar duurzame toekomstvisie. De komende tijd zal de Klimaattafel hiervoor concrete voorstellen gaan uitwerken.

Geïnteresseerden die meer willen weten over het concept voedselbos of over de Klimaattafel Vaals, kunnen een bericht sturen naar klimaattafelvaals@gmail.com.