Burgemeester Harry Leunessen sprak de aanwezigen toe en blikte terug op de ontwikkelingen en bijzondere momenten van het afgelopen jaar. In zijn toespraak besteedde hij tevens aandacht aan het overlijden van wethouder Juliette Verbeek en stond hij stil bij de grote impact die dit verlies heeft op het gemeentebestuur en de lokale gemeenschap.
Ook keek hij vooruit naar de kansen en uitdagingen die 2026 met zich meebrengt.
Hieronder leest u de volledige toespraak.
Nieuwjaarstoespraak burgemeester Harry Leunessen
Dames en heren,
Wij zijn blij en vereerd dat wij u mogen verwelkomen hier in de Kopermolen, bij de nieuwjaarsreceptie van het gemeentebestuur. En welkom heet ik de aanwezige leden van de gemeenteraad, het college en hun partners, onze genodigden, maar natuurlijk eerst en vooral onze inwoners, ondernemers en de vertegenwoordigers van onze verenigingen.
Fijn dat u hier samen met ons het nieuwe jaar wilt beginnen. En ik wens u allen, mede namens de gemeenteraad en het college, een goed, een gezond en een verbonden 2026 toe.
Maar voordat we samen terug- en vooruitkijken, kan en wil ik niet voorbijgaan aan een verlies dat ons diep heeft geraakt. Afgelopen week is onze wethouder Juliette Verbeek overleden, op een veel te jonge leeftijd van 53 jaar.
Enkele dagen geleden werd ik gebeld door haar man Robbert, met het bericht dat Juliette was overleden. In december 2024 werd zij, enkele dagen vóór kerst, geopereerd aan een hersentumor. De feestdagen kon zij nog thuis doorbrengen. Vol goede moed heeft zij daarna aan haar herstel gewerkt. Juliette bleef optimistisch, ook toen haar was verteld dat de tumor niet volledig kon worden verwijderd en dat bestraling nodig zou zijn. Maar al snel bleek dat de tumor weer was gegroeid. Juliette gaf niet op en wilde doorvechten. In de zomer werden voorbereidingen getroffen voor een nieuwe operatie, maar uiteindelijk moesten de chirurgen vaststellen dat een ingreep niet meer mogelijk was. Zij bezocht daarna nog haar vader in Spanje, maar de afgelopen maanden ging zij hard achteruit. Juliette laat haar echtgenoot Robbert en haar zes kinderen achter.
Namens de gemeenteraad, het college en alle medewerkers van de gemeente Vaals wil ik ook hier nog een keer onze grote verslagenheid tot uitdrukking brengen. Het verlies van Juliette heeft ons diep geraakt. Wij betuigen Robbert, haar kinderen en verdere familie ons oprechte medeleven en wensen hen veel sterkte en kracht toe bij het verwerken van dit immense verlies.
Tegelijkertijd spreken wij onze grote dankbaarheid en waardering uit voor alles wat Juliette voor Vaals heeft betekend. Zij heeft als wethouder een belangrijke bijdrage geleverd aan ontwikkelingen die belangrijk zijn voor onze gemeente. Zij initieerde de vergroening van het centrum, zette met haar woningbouwplannen een belangrijke stap richting herstel van het evenwicht op de woningmarkt en zij had een groot hart voor natuur en landschap. Voldoende groen in de kernen, behoud van biodiversiteit en het koesteren van ons vijfsterrenlandschap lagen haar na aan het hart. Juliette was een optimistische, betrokken en bevlogen bestuurder. We zullen haar missen.
Het zal u niet verbazen dat het mij niet meevalt om na dit verdrietige nieuws over te schakelen naar een nieuwjaarstoespraak waarin van mij wordt verwacht dat ik samen met u terug- en vooruitkijk. Want in het licht van dit verlies lijkt veel even aan betekenis te verliezen. Als deze toespraak anders of soberder is dan u van mij gewend bent, dan weet u waar dat aan ligt.
Terugkijkend op het afgelopen jaar mogen we trots zijn op de inzet van velen: inwoners, ondernemers, verenigingen, vrijwilligers, onze ambtelijke organisatie, de raad en het college. Met hart en ziel hebben zij zich ingezet voor onze gemeenschap. Die betrokkenheid is en blijft de kracht van Vaals.
Voor mij persoonlijk markeerde het afgelopen jaar een bijzonder moment. Want op 3 december mocht ik opnieuw, ten overstaan van de gouverneur, de eed afleggen. Ik ben dankbaar voor mijn herbenoeming als burgemeester van Vaals en ik heb toen verschillende partijen bedankt voor hun vertrouwen en hun steun in de afgelopen zes jaar. Maar vandaag wil ik vooral u bedanken! Want de inwoners van Vaals, Vijlen en Lemiers hebben mij en mijn vrouw vanaf de eerste dag warm ontvangen. En daarvoor zijn wij u bijzonder dankbaar.
Maar die dankbaarheid gaat voor mij ook hand in hand met verantwoordelijkheid. Als ik terugkijk op de afgelopen jaren, dan is er veel bereikt en veel om trots op te zijn. Maar tegelijkertijd staat Vaals ook voor forse sociaal-maatschappelijke opgaven. We staan tweede op de armoederanglijst van Nederland, direct achter Amsterdam. En nergens in ons land is de arbeidsparticipatie zo laag als bij ons. Dat zijn confronterende cijfers.
En als we die cijfers willen keren, dan is koersvastheid onze grootste opgave. Koersvastheid betekent dat we prioriteit moeten blijven geven aan de vier centrale ambities zoals die door de raad zijn vastgesteld.
En dat zijn:
Om te beginnen: Een kansrijke omgeving voor een gezonde ontwikkeling van onze jeugd. Daarnaast: Een gedifferentieerder woningaanbod, met meer koopwoningen en een gemiddeld hogere huurprijs. Een verbetering van de belevingskwaliteit van de openbare ruimte. En een versterking van de sociale en economische weerbaarheid van onze inwoners. Dát zijn de vier ambities met prioriteit. En daarvan licht er in het kort nog twee toe.
Wie Vaals goed kent, die weet dat een hoge concentratie van sociale en goedkope particuliere huurwoningen, in delen van de kern van Vaals, heeft geleid tot een opeenstapeling van kwetsbaarheid. Dat zet de veerkracht van buurten onder druk en verstoort het evenwicht tussen zorgvragers en zorgdragers. Een verbetering van de situatie vraagt om de toevoeging van sterke schouders en dus om méér koopwoningen, een stijging van de gemiddelde huurprijs en om het tegengaan van woningsplitsingen die leiden tot te kleine en te goedkope wooneenheden. Wij beseffen dat dit maatregelen zijn die pijn kunnen doen. Want niet iedereen ziet zijn wens daarin vervuld. Maar niets doen is voor raad en college geen optie.
En natuurlijk horen wij ook de kritiek op de hoge verkoopprijzen bij nieuwbouwlocaties. Maar als ik in gesprek ben met een inwoonster van Vaals, dan vertelt zij mij, dat haar in Vaals geboren en getogen zoon, die nu in Gulpen woont, één van de nieuwbouwwoningen in het Von Clermontpark heeft gekocht. En dat meerdere vrienden van hem, die eveneens buiten Vaals wonen, maar daar wel geboren en getogen zijn, daar ook een woning hebben gekocht. Het zijn sterkere schouders die daarmee de weg terug naar Vaals hebben gevonden. En dat heeft Vaals nodig om weer in balans te komen.
En doof zijn we ook niet voor de vraagtekens die door sommigen worden geplaatst bij het besluit van de raad om 2 miljoen te investeren in de vergroening en verbetering van het winkelcentrum. Maar als Gulpen-Wittem 12 miljoen in haar centrum investeert dan is een investering van 2 miljoen in het centrum van Vaals geen overdaad, maar eerder een noodzakelijke eerste stap.
En bij het stellen van prioriteiten hoort ook dat we soms “nee” moeten zeggen. Niet omdat andere initiatieven niet waardevol zijn, maar omdat focus, discipline en soms ook bestuurlijke soberheid nodig zijn om de gekozen koers vast te houden.
Ik heb zojuist de confronterende cijfers op het gebied van armoede en arbeidsparticipatie genoemd. Maar die cijfers vertellen natuurlijk niet het hele verhaal. Want ze vertellen niet over de veerkracht van onze inwoners, verenigingen en ondernemers. En die veerkracht zie ik elke dag.
Bijvoorbeeld bij de inwoners van Lemiers, die zich hebben verenigd in de Stichting Nui Lemieësj, die vanaf 1 oktober zaal Oud-Lemiers beheert en daarmee een belangrijke bijdrage levert aan de leefbaarheid in Lemiers.
Maar ook bij de Moeziek die Emile Roemer, onze gouverneur, bij de uitvoering van de Revue bijna in z’n broek liet plassen van plezier.
Bij het Vaalser Mannenkoor dat er in slaagde om van haar 2e uitvoering van de Krönungsmesse weer een muzikaal feest te maken.
Bij de jongeren uit Vijlen die de Koelmarkt weer terug hebben gebracht.
Bij de koplopers en vrijwilligers uit Vallisveld die van inwonerparticipatie een succes hebben gemaakt.
En bij de vrijwilligers van Vaals tegen Kanker die onder aanvoering van Vivian Wouters en Marcel Bourgonje maar liefst 10.000 euro hebben ingezameld voor het Kankeronderzoeksfonds Limburg.
En er is nog meer. Want 2025 was ook het jaar waarin het Wijnfestijn Vino Vaals het levenslicht zag en waarin schutterij St. Paulus haar 425-jarig jubileum op waardige wijze heeft gevierd met een pontificale hoogmis, een receptie en een geslaagde feestavond. Een vereniging die meer dan 4 eeuwen oud is! Daar mag Vaals trots op zijn!
En omdat dat allemaal nog niet genoeg is mocht ik op 16 november op het Von Clermontplein samen met jubileumprins Rene Thewissen het carnavalsmonument van de Grensülle onthullen. Het monument werd vervolgens ingezegend door pastoor Selestin die aansluitend als opvolger van pastoor Broekhoven werd geïnstalleerd.
Ik wil ook nog een gevoelig maar belangrijk onderwerp benoemen. Vaals draagt al lange tijd een zware last, maar nam ook het afgelopen jaar zijn verantwoordelijkheid. Ondanks de stevige opgaven die we als gemeente hebben, opende Vaals in juni een opvangvoorziening voor asielzoekers. Niet met veel rumoer, maar vrijwel geruisloos. En zonder noemenswaardige overlast. Dat laat zien dat solidariteit geen groot woord hoeft te zijn, maar iets is wat je gewoon kunt doen.
Het nieuwe jaar is begonnen en het kerstverhaal ligt achter ons, maar de boodschap uit dat verhaal blijft actueel, want dat verhaal bevat een oproep om de deur te openen. En daarom maak ik van de gelegenheid gebruik om de buurgemeenten in het Heuvelland op te roepen om in navolging van Vaals óók hun verantwoordelijkheid te nemen. Tegen die gemeenten zeg ik: ‘Neem je verantwoordelijkheid en zorg voor voldoende sociale huurwoningen en bied ruimte voor de opvang van asielzoekers. Want de last kan en moet eerlijker worden verdeeld! Als het aan Vaals ligt moet 2026 daarom ook het jaar van de regionale solidariteit worden.
Ik mag ook niet nalaten om u te bedanken voor alle inspanningen van inwoners, ondernemers en verenigingen in het afgelopen jaar, die hebben bijgedragen aan een beter en mooier Vaals. En natuurlijk gelden deze woorden van dank ook voor de medewerkers van onze eigen gemeentelijke organisatie, voor de vrijwillige brandweer, de politie en de andere hulpdiensten.
Tot slot: De impulsen die Vaals nodig heeft en de verbeteringen die daarvan het gevolg zijn, worden niet van vandaag op morgen gerealiseerd. Het is een kwestie van de lange adem. Misschien zien we de resultaten pas over tien of vijftien jaar. Maar dat mag ons niet weerhouden om vandaag te doen wat nodig is voor een gezonde toekomst. Als onze uitdagingen hardnekkig zijn, dan moet onze vasthoudendheid dat ook zijn. En de ervaring heeft geleerd dat wij daarbij ook het komend jaar weer op u kunnen rekenen.
In naam van de gemeenteraad, het college en onze medewerkers, wens ik u een goed, gelukkig en gezond nieuwjaar toe!
Dank u wel.
