Nieuwjaarstoespraak burgemeester Van Loo

Op dinsdag 1 januari vond in De Kopermolen in Vaals een drukbezochte nieuwjaarsreceptie voor inwoners, ondernemers, instellingen en verenigingen van de gemeente Vaals plaats.

Geplaatst op dinsdag 8 januari 2019

Traditiegetrouw richtte burgemeester Van Loo het woord tot de aanwezigen. De toespraak van burgemeester Van Loo luidde als volgt:

2018 was het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen met als resultaat een nieuwe coalitie en een nieuw college. Dat betekent overigens niet dat er sprake is van een echte trendbreuk, omdat bijvoorbeeld lopende projecten natuurlijk moeten worden afgerond. Een nieuw coalitieprogramma zet de wereld niet op zijn kop, immers ook voor de nieuwe ploeg is de context de context. Met andere woorden: de noden en behoeften vanuit de samenleving veranderen niet van de ene op de andere dag.

Wel is raadsbreed aangegeven dat het goed zou zijn om te komen tot een herijking van de strategische visie van 2008 of, zo u wil, een nieuwe strategische visie. Persoonlijk denk ook ik dat de tijd daar rijp voor is en wel vanuit verschillende invalshoeken.

Vanaf 2008 tot nu hebben wij te maken met een enorme, niet voor mogelijk gehouden technologische ontwikkeling. Met alle gevolgen van dien voor de wijze waarop wij ons leven inrichten en organiseren.

Een futuroloog hoorde ik enkele weken geleden een verhaal houden over het printen van organen in het menselijk lichaam en zelfs het thema onsterfelijkheid kwam voorbij. Ook de informatie- en communicatietechnologie beheerst in toenemende mate ons dagelijks leven. Wij krijgen in drie maanden evenveel informatie binnen als onze grootouders in hun hele leven.

Onze mentale weerbaarheid wordt zeer op de proef gesteld. En inmiddels durf ik wel de stelling aan dat het internet in de hedendaagse samenleving naast de grote voordelen die eraan verbonden zijn, niet zelden een open riool is voor uitingen van discriminatie en andere vormen van belediging. Voor halve waarheden en hele leugens.

Nieuwjaarsreceptie gemeentebestuur 2019

Een herijking van de strategische visie is ook nodig omdat wij ons oprecht de vraag moeten stellen waar de hulp van de gemeente begint en eindigt in het kader van onder andere de Wmo en de jeugdzorg. Taken die de Rijksoverheid heeft overgedragen aan de gemeenten. De open-eind regelingen die wij nu kennen, zullen de komende jaren niet te handhaven zijn.

De financiële situatie in meer algemene zin noopt tot het maken van fundamentele keuzes voor de toekomst. Keuzes die wij in 2019 zullen moeten maken. Daarbij is niet alleen de vraag aan de orde waar we het geld aan zouden moeten uitgeven, maar zeker ook moet naar de inkomstenkant gekeken worden: waar en hoe halen wij de noodzakelijke middelen op. Kortom, we staan als samenleving voor grote uitdagingen en voor de gemeente vloeit daar de vraag uit voort welke toegevoegde waarde wij tegen die achtergrond moeten en kunnen hebben.

Professor Rotmans stelt dat wij niet in een tijdperk van verandering leven maar in een verandering van tijdperk. Hij spreekt over een evolutionaire revolutie die voor grote veranderingen zal zorgen, ook voor de rol van de overheid. Het is in elk geval evident dat het gesprek tussen de overheid en de burgers een steeds belangrijkere rol speelt bij de keuzes die moeten worden gemaakt. En juist daar ligt een belangrijke toegevoegde waarde voor een kleine gemeente. Juist in zo’n overzichtelijke setting zou de verbinding eigenlijk geen probleem moeten zijn. Als er een omgeving is waar de menselijke maat tot uitgangspunt van handelen gemaakt kan worden, dan is dat wel de kleine gemeente. Het gaat om het goed functioneren van de mens en niet van het systeem.

Het moet wel duidelijk zijn dat wij samen voor die opgave staan. De bereidheid tot samenspraak moet van twee kanten komen. Waar nu veelal de term burgerparticipatie valt, zal er in de komende jaren een kanteling plaats moeten vinden naar overheidsparticipatie. In toenemende mate begint gemeente in de samenleving vanuit uw behoefte, op basis van uw initiatieven en door u geïnitieerde en gedragen ontwikkelingen. Het begint op tal van fronten bij u en de rol van de gemeente daarbij zal vooral dienend zijn. Dit proces is – zie de aankomende omgevingswet en de ontwikkelingen in de zorg – onontkoombaar. Een mooi voorbeeld hiervan is het verkeerspanel.

Enigszins haaks daarop staat een tendens die wij waarnemen via brieven, e-mails en Facebookberichten die wij ontvangen. In deze berichten wordt in toenemende mate bij tal van zaken een beroep op de gemeente gedaan. Waarbij het niet zelden de vraag is, of de verantwoordelijkheid bij de gemeente dan wel bij ons, de mens zelf, ligt. Waar nodig, dat kan ik u verzekeren, nemen wij onze verantwoordelijkheid. Uiteraard binnen de grenzen van het mogelijke. En dat betekent dat wij soms keuzes moeten maken. Bijvoorbeeld een forse inzet op drugscriminaliteit en zeer recentelijk op een onrust veroorzakende groep jeugd. De tijd van praten is voorbij.

Veiligheid is absoluut een belangrijk thema en niet alles wat wij daarin doen is zichtbaar. Daarnaast gaat het om de vraag wie waar verantwoordelijk voor is. In veel gevallen kunnen wij alleen door samen te werken zaken oplossen dan wel voorkomen.

Beste mensen, de samenleving is aan verandering onderhevig. Maar verandering is geen ander woord voor verslechtering. Als wij in de gemeente Vaals, zoals we al vaak gedaan hebben, de handen ineen slaan dan zullen hier in de toekomst duizend bloemen bloeien en zullen wij ook de komende jaren met trots spreken over Vaals, Vijlen, Lemiers en de buurtschappen. Spreken over de waarden die wij delen en die zo bepalend zijn voor ons welbevinden. Spreken over het voorrecht deel te mogen uitmaken van een gemeenschap die zich op tal van fronten onderscheidt. In taal, in sport en cultuur en in gerevitaliseerde gemeenschapszin.

En u draagt daar op tal van manieren enorm toe bij. Via verenigingen, buurtschappen, instellingen en organisaties. U bent de hoeder van de vitaliteit. En daarvoor is een oprecht dankjewel op zijn plaats. U zorgt ervoor dat het glas in onze gemeenschappen telkens weer minstens halfvol is.

Ik wens u met hart en ziel een Zalig Nieuwjaar!

Burgemeester Reg van Loo